Przejdź do treści
Zapraszamy

Czytelników, rozmówców na forum, Autorów, Blogerów, Redaktorów,...

Przeczytaj o możliwościach korzystania z witryny i współpracy

Salon Business Dialog Klub Inspirations Klub Dialog CIO Business Meeting Point Kwintesencja Projekty Business Dialog

Etat czy umowa cywilnoprawna: wybór roli, nie tylko opodatkowania. Spotkania 29.10 i 30.10

listopad 6, 2014 dodany przez Anonimowy

Choć samozatrudnienie staje się coraz bardziej powszechną formą zatrudnienia, pracownicy zdecydowanie preferują etat. I to nawet w grupach najlepiej uposażonych, gdzie korzyści wynikające z umowy cywilno-prawnej mogą być największe. Z badań firmy personalnej Bigram wynika, że tylko 14 proc. menedżerów spontanicznie wybiera samozatrudnienie. Tymczasem, jak dowodzą prawnicy i doradcy podatkowi, jest wiele  obszarów działalności, w których samozatrudnienie jest uzasadnioną formą, korzystną nie tylko dla spółek z racji niższych kosztów pracy, ale przede wszystkim dla samych zatrudnionych. Wiadomo, że rozwiązanie takie jest niedostępne dla osoby pracującącej przy taśmie, ale dla dyrektora czy eksperta, który czuje się raczej partnerem firmy i właściciela niż pracownikiem najemnym na 8 godzin, oraz ma wysokie unikatowe kompetencje – już tak.
Czy z prawnego punktu widzenia menedżer może świadczyć usługi jako osoba prowadząca działalność gospodarczą? Może, ale pod pewnymi warunkami. – Konieczne jest rozróżnienie i oddzielenie czynności zarządczych od doradczych – mówił Jacek Bajson, doradca podatkowy Dentons, podczas spotkania Klubu Dyrektorów Finansowych „Dialog”, które odbyło się 29 października 2014 r. w Warszawie (oraz 30.10 w Sopocie, ale tutaj będzie jeszcze osobna relacja). To zresztą nie jedyny sposób na optymalizację podatkową menedżerskich wynagrodzeń. Są jeszcze inne, z których warto korzystać.
Dwoista działalność
Na pozór mogłoby się wydawać, że menedżer jest tak mocno związany z firmą, jak pracownik przy taśmie i że w związku z tym nie spełnia kryteriów koniecznych dla samozatrudnienia. Jednak gdy bliżej przyjrzeć się funkcjom menedżera, można zauważyć, że wiele z nich spełnia kryteria dla uznania ich za prowadzych działalność gospodarczą  w rozumieniu  przepisów podatkowych. –Warunki te to: swoboda miejsca i czasu świadczenia usługi, ponoszenie odpowiedzialności wobec osób trzecich oraz ponoszenie ryzyka gospodarczego – wyliczał Jacek Bajson. Jeśli nie spełniam żadnego z tych warunków, to nie mogę udowodnić, że przychody w wykonywanych przeze mnie usług powinny być traktowane z podatkowego punktu widzenia jako przychody pochodzące z działalności gospodarczej. Im więcej mam argumentów na poparcie ich spełnienia, tym łatwiej będzie mi wykazać, że jestem przedsiębiorcą.
Menedżer zwykle zarządza zespołem ludzi, na ogół całym pionem i wytycza politykę przedsiębiorstwa w tej dziedzinie. Czy tak rozumianą funkcję można wykonywać na zasadzie zlecenia firmie osoby fizycznej? W polskim prawie nie ma definicji czynności zarządczych –  tłumaczyła Aleksandra Minkowicz-Flanek, specjalista ds. prawa pracy Dentons. W kodeksie spółek handlowych jest mowa o tym, że w skład czynności zarządu wchodzą: prowadzenie spraw i reprezentowanie spółki. Nie wymieniono natomiast pracy koncepcyjnej, usług doradczych, które są częścią zawodu menedżera i które mógłby on potencjalnie sprzedać na rynku jako zewnętrzny doradca. I właśnie te usługi mogą być potraktowane jako działalność niepracownicza, wykonywana w czasie i miejscu wyznaczonym samodzielnie na własne ryzyko i odpowiedzialność.
Reasumując: czynności zarządcze można oddzielić od czynności doradczych. Ten podział jest potrzebny, gdy z podatkowego punktu widzenia wykonywanie czynności zarządczych, nawet jeśli jest prowadzone w ramach działności gospodarczej, będzie zaprasze opodatkowane progresywnie. Optymalnie jest więc, gdy czynności zarządcze menedżer wykonuje na podstawie umowy o pracę, natomiast czynności doradcze może wykonywać jako przedsiębiorca. Zwłaszcza że wykonywanie pracy na podstawie umowy o pracę  nie wyklucza świadczenia usług dla tego samego podmiotu w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. Jak twierdzi Jacek Bajson, rozwiązanie takie zostało uznane jako dopuszczalne w interpretacjach urzędów skarbowych. Przedsiębiorca-menedżer może świadczyć usługi doradcze na rzecz swojego pracodawcy, a także innych podmiotów. Większa liczba zleceniodawców  potwierdza dodatkowo jego działalność jako samodzielnego przedsiębiorcy, ale według Aleksandry Minkowicz-Flanek, wiele osób prowadzących działalność ma tylko jednego głównego zleceniodawcę i urzędy skarbowe tego nie kwestionują.         
Korzyści podatkowe
Dlaczego warto rozdzielić czynności zarządcze od doradczych i każde z nich wykonywać w innym reżimie prawnym?  Odpowiedź jest prosta. Menedżerowie są dobrze uposażeni i jeśli pracują na etacie zwykle wpdadają w wyższy pułap stawki podatku od dochodów osobistych (32 proc.). Jeśli zaś zdecydują się zarejestrować działalność gospodarczą, mogą wybrać do rozliczeń z fiskusem  podatek liniowy. Wówczas od części swoich dochodów, od wynagrodzeń za czynności doradcze zapłacą podatek według stawki 19 proc. – Oszczędność na podatku wynosi 13 punktów procentowych, a jeśli dodamy do tego koszty związane ze składkami na ZUS, to blisko 20 punktów  procentowych – wylicza Jacek Bajson. Wybór podatku liniowego do rozliczeń z fiskusem opłaca się tym menedżerom, których dochody roczne przekraczają kwotę 100 tys. złotych.
Pozostaje jeszcze kwestia struktury, czyli podziału czynności na zarządcze i doradcze, po to by móc je wyodrębnić. – Gdy kancelaria wdraża nową strukturę w spółce, analizujemy szczegółowo rodzaj czynności wykonywanych przez menedżerów.– mówiła Aleksandra Minkowicz-Flanek. Ma znaczenie, ile osób im podlega, jaki procent czasu pracy przeznaczają na czynności zarządcze, a jaki na doradcze. Nierzadko okazuje się, że ten czas jest dzielony po równo. Wówczas menedżer może być zatrudniony na pół etatu pracowniczego, a pozostałe czynności realizować jako przedsiębiorca z tytułu świadczenia usług, rozliczający się według stawki podatku liniowego. Jeśli menedżer-przedsiębiorca korzysta z samochodu lub pomieszczeń biurowych spółki, powinien płacić jej za wynajem na podstawie stosownej umowy.                                  
Czy każdy menedżer może skorzystać z dobrodziejstw tej struktury? Nie każdy. – Odradzam co do zasady to rozwiązanie prezesom zarządów w sytuacji, gdy są oni jedynymi członkami zarządu i podejmują samodzielnie wszystkie decyzje dotyczące swojej spółki– przestrzegała Aleksandra Minkowicz-Flanek. Pytanie bowiem, komu mieliby dostarczać swoje usługi doradcze. Natomiast w sytuacji wieloosobowego zarządu organy skarbowe potwierdzają mozliwość zawarcia przez członka zarządu z tą samą spółką kontraktu doradczego, gdy w danej strukturze widoczny jest odbiorca świadczonych usług. W celu udokumentowania działalności doradczej na rzecz spółki doradca-przedsiębiorca powinien do każdej wystawionej faktury dołączyć raport o projektach wykonanych w danym miesiąc, a kiedy w ramach usług powstają konkretne opracowania – powinny być one archiwizowane. Działalność gospodarczą w ramach struktury podziału wynagrodzenia najlepiej rozpocząć 1 stycznia. Kolejne organiczenie możliwości skorzystania z podatku liniowego dotyczy bowiem sytuacji, w której ekspert dostarcza usługi doradcze dla swojego byłego pracodawcy w roku, w którym te same obowiązki wykonywał w ramach umowy o pracę. W kolejnym roku ta karencja już nie działa.
 
Mój drogi etat
Skoro samozatrudnienie może być bardzo korzystne z punktu widzenia wysokości dochodów, dlaczego budzi taki opór? Dlaczego większość menedżerów preferuje standardową umowę o pracę?
Menedżerowie wierzą, że umowa o pracę jest najbardziej bezpieczną formą zatrudnienia głównie z punktu widzenia stałości pracy – stwierdziła Aleksandra Minkowicz-Flanek. Jest to opinia słuszna jedynie w części. Kiedy spółka jest niezadowolona ze współpracy z menedżerem, to musi istnieć przyczyna takiej sytuacji. Przyczyna ta w większości wypadków stanowi jednocześnie wystarczające uzasadnienie dla rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem. Wspólpraca z menedżerem wymaga zaufania między stronami i dlatego, gdy go zabraknie dalsza wspólpraca nie jest możliwa i umowę (bez względu na jej typ) należy rozwiązać. Również umowa cywilnoprawna może przewidywać 3-miesięczny okres wypowiedzenia lub odszkodowanie w razie jej przedterminowego rozwiązana, co daje menedżerowi dodatkowe zabezpieczenie jego interesów.
 
Rzekoma stabilność zatrudnienia nie jest jednak jedyną przesłanką postrzeganą w kontekście bezpieczeństwa. – Umowa cywilno-prawna rzeczywiście nie gwarantuje pełnego zabezpieczenia  finansowego w przypadku długotrwałej choroby lub urlopu macierzyńskiego – przyznała Aleksandra Minkowicz-Flanek. Dlatego trzeba się zabezpieczyć przed takim ryzykiem we własnym zakresie. – Problemem może być również trudność w uzyskaniu kredytu hipotecznego – dowodzili uczestnicy klubowego spotkania. Aleksandra Minkowicz-Flanek radziła, jak ten problem rozwiązać: – O kredycie hipoptecznym nie powinniśmy rozmawiać z szeregowym pracownikiem banku, lecz doradcą kredytowym lub z kierownikiem oddziału. Dobrze jest na takie spotkanie przygotować wszystkie dokumenty, które pokazują dochody faktycznie uzyskiwane i potwierdzające faktyczną zdolność kredytową.
Premie i prawa autorskie
Oprócz koncepcji podziału wynagrodzenia są jeszcze inne sposoby optymalizacji opodatkowania wynagrodzeń menedżerów. Są to: możliwość opodatkowania premii podatkiem 19 proc. z tytułu kapitałów pieniężnych oraz korzyści wynikające z praw autorskich.
Jak wiadomo, menedżerowie w ramach systemów motywacyjnych część wynagrodzenia mogą otrzymywać w postaci akcji spółek, w których pracują. – W przeszłości akcje pracownicze były opodatkowane dwukrotnie, w momencie nabycia i zbycia, ale po zmianie przepisów obowiązek podatkowy pojawia się przy spełnieniu określonych warunków dopiero w momencie zbycia, a dochód  z tego tytułu podlega stawce 19 proc. – mówił Jacek Bajson. Rzecz w tym, że w spółkach oferowane są różne formy planów akcji pracowniczych. Nieraz zamiast  możliwości objęcia lub nabycia akcji wypłacana jest gotówka stanowiąca ich równowartość. Ta część wynagrodzenia nie musi być zawsze traktowana jako dochód ze stosunku pracy, lecz – jeśli właściwie ten system zaprojektować – może być uznany za pochodzący z kapitałów pieniężnych. Podobnie jest z sytuacją, w której premia menedżera zależna jest od osiągnięcia wskaźników  finansowych. Możliwe jest wtedy uzyskanie interpretacji podatkowej potwierdzającej, że jest to dochód z realizacji instrumentów finansowych. Jeśli uprawnienie to nie wynika z umowy o pracę, to korzystną konsekwencją tego scenariusza będzie opodatkowanie takiej wypłaty stawką 19 proc. I  brak obciążenia składką ZUS. Ten przywilej ma istotne znaczenie dla menedżerów zatrudnionych na umowę o pracę, bo ci, którzy prowadzą działalność i tak korzystają ze stawki podatku liniowego.
Prawa autorskie także stwarzają możliwość oszczędności podatkowych. Wynika to z 50-procentowych kosztów uzyskania przychodów, które w 2013 r. zostały wprawdzie ograniczone, ale do połowy kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego progu podatkowego, czyli do 42 764 zł. – Gdy pracownik jest kreatywny, wciąż może skorzystać z tego przywileju – tłumaczył Jacek Bajson. Całe wynagrodzenie jest wypłacane na podstawie umowy o pracę, ale jednocześnie zostaje podzielone, jego część stanowi zapłatę za przeniesienie praw autorskich do tworzonych utworów i podlega preferencyjnym zasadom podatkowym. Korzystają z tego programiści, projektanci, inżynierowie, doradcy, ale także kreatywni dyrektorzy marketingu. Pojęcie utworu jest bardzo pojemne.
Jak widać sposobów na optymalizację podatkową menedżerskich czy eksperckich wynagrodzeń jest bardzo wiele. Jeśli ktoś nie chce zarejestrować działalności gospodarczej i wejść w strukturępodziału wynagrodzenia, ma jeszcze inne możliwości. Jako etatowy pracownik firmy może korzystać z wybranego opodatkowania premii lub z dobrodziejstw prawa autorskiego. Wszystko zależy od tego, czy czuje się raczej partnerem firmy i właściciela czy tylko pracownikiem najemnym na 8 godzin, no i oczywiście od tego, ile osobiście umie.
W załączniku jest prezentacja przygotowana przez przedstawicieli kancelarii Dentons, porządkująca wymienione w tekście zagadnienia prezentacja.Dentons.pdf

Relacje ze spotkań Business Dialog 2014/11/06 - 13:46 Czytaj

Business Dialog Bulletin - widok książki

Premium Drupal Themes by Adaptivethemes