Przejdź do treści
Zapraszamy

Czytelników, rozmówców na forum, Autorów, Blogerów, Redaktorów,...

Przeczytaj o możliwościach korzystania z witryny i współpracy

Salon Business Dialog Klub Inspirations Klub Dialog CIO Business Meeting Point Kwintesencja Projekty Business Dialog

Optymalna nierówność

marzec 31, 2011 dodany przez AndrzejG

Mylą się ci, którzy uważają, że silna nierówność dochodów sprzyja rozwojowi gospodarczemu, a także ci, który lansują pogląd przeciwny. Zależność jest bowiem nieliniowa, co oznacza, że istnieje przynajmniej jedno optimum.

Temat nierówności staje się u nas coraz bardziej gorący, gdyż rośnie grono ludzi osiągających stosunkowo wysokie dochody albo mających nadzieję, że stanie się to wkrótce. To oni najgłośniej domagają się likwidacji przywilejów emerytalnych i ograniczenia redystrybucyjnej funkcji państwa. W skrajnych wypowiedziach demagogów słychać hasła, aby „nie z naszych kieszeni”, a nawet że „państwo nas okrada, aby rozdać nierobom”. Właśnie w tych kręgach łatwo rozpowszechnia się pogląd, że im silniejsza nierówność, tym lepiej dla gospodarki.

Zależność pomiędzy nierównością dochodów a wzrostem gospodarczym była domeną rozważań filozofów i ideologów aż do początków naszego wieku. Teraz zaczyna być przedmiotem zainteresowania nauki, ponieważ powstały metody badania zależności nieliniowych. Pierwsze wyniki takich badań pokazały, że w krajach ubogich silna nierówność hamuje rozwój gospodarczy, a w krajach bogatych stymuluje ten rozwój. Jednakże ten wynik jest nie do końca prawdziwy, gdyż to wszystko zależy jeszcze od kilku istotnych okoliczności. Dlatego nie można wyciągać z niego wniosku, że np. dla odblokowania rozwoju krajów ubogich wystarczy wprowadzić politykę redukującą nierówność dochodów.

Jednym z ograniczeń, z którymi musi się liczyć polityka społeczno-gospodarcza jest zjawisko „pułapki dochodowej”. To taki szczególny poziom dochodów, przy których tempo rozwoju gospodarczego jest bardzo niskie. Wówczas nie jest skuteczna ani redukcja nierówności, ani jej promocja. W takich przypadkach pole manewru ogranicza się do dwóch opcji: albo obniżyć ogólny poziom dochodów, aby „uaktywnić” negatywną zależność między omawianymi wielkościami albo poszukać innych, niż dochody, stymulatorów wzrostu.

Są także wyniki badań pozornie sprzeczne ze wspomnianymi przed chwilą. Oto w krajach, których zamożna gospodarka staje się wolna od konfliktów na tle redystrybucji dochodów, każda zmiana redystrybucji powoduje – w krótkiej perspektywie czasowej – obniżenie tempa wzrostu. Wynika z tego również, że optimum może zostać osiągnięte przy dowolnym poziomie nierówności, pod warunkiem że ten poziom utrzymuje się niezmienny i nie występują „wypaczenia” w dziedzinie dystrybucji dochodów. Można powiedzieć – stabilne warunki społeczno-polityczne stabilnego wzrostu.

Zbierając razem powyższe stwierdzenia można powiedzieć, że niekorzystna jest sytuacja kraju o wysokiej nierówności dochodów i niskim poziomie ich redystrybucji. Najlepszą polityką jest wtedy redukcja nierówności i zwiększanie redystrybucji. Niedobra jest również sytuacja kraju o niewielkiej nierówności i wysokim poziomie redystrybucji. Rozsądna polityka powinna w takich okolicznościach promować nierówność i ograniczać redystrybucję. Optimum leży pomiędzy tymi dwiema skrajnościami i wówczas najlepsza jest polityka utrzymująca ten stan.

Najnowsze badania wnoszą jeszcze jeden element do tej układanki, mianowicie skuteczność systemu redystrybucji. System może być nieefektywny generalnie z dwóch powodów: niskiej efektywności poboru podatków (duża szara strefa, unikanie podatków itp.) oraz niskiej efektywności redystrybucji, nie trafiającej do rzeczywiście potrzebujących. Państwo z takim systemem może wpaść w kolejną pułapkę, mianowicie pułapkę nierówności. Jedynym sposobem wyjścia z niej jest „uszczelnianie” systemu podatkowego i racjonalizacja redystrybucji.

Autorem przeglądu wyników oraz wspomnianych najnowszych badań jest Jorge Charles?Coll z Universidad Autonoma de Tamaulipas.

Blog: 
  • Kwintesencja
W publikacji: 
Biuletyn Nr 8, marzec 2011

Business Dialog Bulletin - widok książki

Premium Drupal Themes by Adaptivethemes